Türkiye, uzay bilimleri tarihinde yeni bir sayfa açmaya hazırlanıyor. İlk Türk astronot Alper Gezeravcı’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) gideceği tarih belli oldu. 17 Ocak 2024 Çarşamba günü TSİ 01:11’de (ABD Doğu Saati ile 16 Ocak Salı 19:11) gerçekleşecek fırlatma, Florida’daki NASA Kennedy Uzay Merkezi’nden yapılacak. Bu görevle Türkiye, kendi kaynaklarıyla uzaya insan gönderen yedinci ülke unvanını kazanacak.
Türk Hava Kuvvetleri’nde başarılı bir pilot olarak görev yapmış Gezeravcı, Ax-3 misyonu kapsamında SpaceX Dragon kapsülüyle Falcon 9 roketi üzerinde uzaya fırlatılacak. Uluslararası iş birliğiyle gerçekleşen bu görev, Türkiye’nin Ulusal Uzay Programı hedefleri doğrultusunda atılan önemli adımlardan biri olarak kayıtlara geçecek.
Ne Zaman ve Nereden?
- Fırlatma Tarihi ve Saati: 17 Ocak 2024 Çarşamba, TSİ 01:11 (ABD Doğu Saati: 16 Ocak Salı, 19:11).
- Fırlatma Merkezi: ABD, Florida’daki NASA Kennedy Uzay Merkezi.
- Görev Süresi: Alper Gezeravcı, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) 14 gün boyunca kalacak.
- Uzay Aracı: SpaceX Dragon kapsülü.
- Taşıyıcı Roket: SpaceX Falcon 9.
Kimler Uzaya Gidiyor?
Ax-3 mürettebatı, çok uluslu bir ekibi temsil ediyor. Misyon komutanlığını ABD ve İspanya çifte vatandaşı Michael López-Alegría üstlenirken, İtalyan Hava Kuvvetleri’nden Walter Villadei ve İsveç’ten Marcus Wandt da Gezeravcı ile birlikte bu tarihi yolculuğa çıkacak. Gezeravcı’nın Türkiye’yi temsil etmesi, ülkenin uzaydaki varlığını uluslararası arenada güçlendirecek.
Neden Önemli? Türkiye’nin Uzaydaki Yeri
Türkiye’nin ilk insanlı uzay görevi, bilimsel araştırmaların ötesinde ulusal gurur ve teknolojik kapasite göstergesi olarak büyük önem taşıyor. Kendi finansal imkanlarıyla bir astronotu uzaya gönderecek olan Türkiye, bu başarıyı elde eden sayılı ülkeler arasına katılacak. Bu adım, aynı zamanda genç nesiller için uzay bilimlerine ve mühendisliğe ilginin artmasına da zemin hazırlayacak.
Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın 2021 yılında açıkladığı “Milli Uzay Programı” çerçevesinde belirlenen hedefler arasında, Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yılında bir Türk vatandaşının uzaya gönderilmesi de bulunuyordu. Alper Gezeravcı’nın görevi, bu hedefin önemli bir parçası olarak gerçekleşiyor.
Uzayda Neler Yapılacak? Bilimsel Deneyler
Alper Gezeravcı, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda geçireceği 14 gün boyunca, Türk üniversiteleri ve araştırma kurumları tarafından hazırlanan 13 farklı bilimsel deneyi gerçekleştirecek. Bu deneyler, mikro yerçekimi ortamının insan sağlığı, biyoloji ve malzeme bilimi üzerindeki etkilerini incelemeyi hedefliyor. İşte bu deneylerden bazıları:
- CRISPR-GEM: Uzay koşullarında bitkilerin gen düzenleme teknolojisiyle adaptasyon kabiliyetlerinin araştırılması.
- METABOLIC: Mikro yerçekiminin insan metabolizması üzerindeki etkilerinin incelenmesi.
- MYELOID: Uzay radyasyonunun kanser hücreleri üzerindeki etkilerinin ve potansiyel koruyucu önlemlerin araştırılması.
- EXTREMOPHYTE: Tuz toleranslı bitkilerin uzay ortamında büyüme ve hayatta kalma kapasitelerinin belirlenmesi.
- PRANET: Mikro alglerin itici güç olarak kullanılabilirliğinin araştırılması.
- UZMAN: Uzay ortamında malzeme dayanıklılığı ve yeni nesil alaşımların performans testleri.
- Graphene: Grafenin yüksek sıcaklıklara dayanıklılık özelliklerinin uzayda incelenmesi.
- VOCAL: Uzay ortamında insan sesindeki değişimlerin analiz edilmesi.
- OKSİJEN: Karbondioksitten oksijen üretimi için yeni yöntemlerin geliştirilmesi.
- MİYOMER: Kas kök hücrelerinin mikro yerçekimi altındaki hareketlerinin incelenmesi.
- MESSAGE: Mikro yerçekiminin bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri.
- ALGALSPACE: Karasal alglerin uzay ortamındaki adaptasyonları.
- SPACE-BEES: Mikro yerçekiminin arı davranışları üzerindeki etkileri.
Bu deneyler, sadece Türkiye’nin uzay bilimlerindeki yetkinliğini değil, aynı zamanda küresel bilime katkısını da gösterecek önemli adımlar olarak değerlendiriliyor. Gezeravcı’nın uzay görevi, Türkiye için bir dönüm noktası olacak ve gelecekteki uzay keşifleri için ilham kaynağı teşkil edecek.