Suriye’deki altı yılı aşkın süredir devam eden iç savaşın sona erdirilmesi yönünde kritik bir adım atıldı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in duyurduğuna göre, Suriye hükümeti ile muhalif silahlı gruplar arasında ülke genelinde geçerli olacak bir ateşkes anlaşması imzalandı. Bu tarihi mutabakat, 29 Aralık 2020 Perşembe’yi 30 Aralık Cuma’ya bağlayan gece yarısından itibaren yürürlüğe girdi. Anlaşmanın iki kilit garantörü ise Türkiye ve Rusya oldu.
Ateşkesin sağlanmasının ardından, tarafların Kazakistan’ın başkenti Astana’da bir araya gelerek barış görüşmeleri yapması bekleniyor. Bu görüşmelerin, Birleşmiş Milletler öncülüğünde Cenevre’de yürütülen ancak ilerleme kaydedilemeyen müzakereleri tamamlayıcı nitelikte olacağı belirtiliyor.
Anlaşmanın Detayları ve Kapsamı Neler?
Kremlin’den yapılan resmi açıklamalara göre, Suriye’de kapsamlı bir ateşkes ve siyasi çözüm sürecini başlatmayı hedefleyen üç temel belge imzalandı:
- Suriye hükümeti ile silahlı muhalif gruplar arasında varılan ateşkes anlaşması.
- Ateşkesin etkin bir şekilde izlenmesi için alınacak önlemleri içeren belge.
- Suriye barış görüşmelerine başlanmasına yönelik ortak bildiri.
Rusya Savunma Bakanlığı, ateşkes anlaşmasına toplam 7 büyük silahlı muhalif grubun dahil olduğunu ve bu grupların yaklaşık 60 bin savaşçıyı temsil ettiğini açıkladı. Anlaşma kapsamındaki önemli muhalif örgütler arasında Ahraru’ş-Şam ve Feylaku’ş-Şam gibi isimler yer alıyor. Ancak, Birleşmiş Milletler tarafından terör örgütü olarak tanımlanan DAEŞ (IŞİD) ve Nusra Cephesi (Şam’ın Fethi Cephesi) gibi radikal gruplar bu ateşkesin dışında tutuldu. Rusya ve Türkiye, bu örgütlere karşı operasyonların devam edeceğini vurguladı.
Garantör Ülkelerin Rolü ve Astana Süreci
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki yoğun diplomasi trafiği ve telefon görüşmeleri, bu ateşkes anlaşmasının imzalanmasında belirleyici bir rol oynadı. Putin, varılan anlaşmanın “kırılgan” olduğunu ancak işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Rus lider, Suriye’deki askeri varlıklarını bir miktar azaltacaklarını ancak Hmeymim Hava Üssü ve Tartus Deniz Üssü’ndeki varlıklarını sürdüreceklerini ve terörle mücadeleye devam edeceklerini belirtti.
Ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte, Suriye’de insani durumun iyileşmesi, çatışmaların durması ve mülteci krizine kalıcı çözümler bulunması yönünde yeni bir umut ışığı doğdu. Astana’da yapılması planlanan barış görüşmelerinin, Cenevre süreciyle eş güdümlü olarak, Suriye halkının meşru taleplerini karşılayacak adil ve kalıcı bir siyasi çözüm bulunmasına katkı sağlaması hedefleniyor. Bu sürecin, Suriye’nin geleceği için önemli bir dönüm noktası olması bekleniyor.