Sıfır Atık Vakfı (SAV), Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı’nın (COP) 31. toplantısı için yoğun bir hazırlık sürecine girdi. Vakıf, küresel iklim gündeminde atık yönetimi ve döngüsel ekonominin merkezi bir rol oynaması amacıyla ulusal ve uluslararası düzeyde çalışmalarını hızlandırdı.
İklim değişikliğiyle mücadelede atık yönetimi ve döngüsel ekonominin kritik önem taşıdığına dikkat çeken Sıfır Atık Vakfı, bu alandaki politika ve uygulamaların COP31’in ana gündem maddelerinden biri haline gelmesi için çabalıyor. Vakıf, Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı başta olmak üzere, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği, BM Çevre Programı (UNEP), BM İnsan Yerleşimleri Programı (UN-Habitat), Dünya Bankası, Avrupa Komisyonu, OECD ve C40 Şehirler gibi önemli ulusal ve uluslararası paydaşlarla bir araya gelerek kapsamlı bir yol haritası oluşturuyor.
Atık Yönetimi Neden İklim Gündeminde Olmalı?
Günümüzde atıklar, sera gazı emisyonlarının önemli bir kaynağı olmasının yanı sıra, doğal kaynakların tükenmesine ve biyoçeşitlilik kaybına da yol açıyor. Sıfır Atık Vakfı, atıkların iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolünün yeterince vurgulanmadığına inanıyor. Bu nedenle, COP31 gibi küresel platformlarda atık yönetiminin sadece çevresel bir sorun değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal boyutları olan entegre bir iklim çözümü olarak ele alınması gerektiğini savunuyor.
Vakıf, çalışmalarında sürdürülebilir üretim ve tüketim modellerinin teşvik edilmesi, kaynak verimliliğinin artırılması, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması ve gıda israfının önlenmesi gibi temel prensiplere odaklanıyor. Bu adımların, düşük karbonlu ve dirençli ekonomilere geçişte kilit rol oynayacağı belirtiliyor.
COP31’e Yönelik Kilit Alanlar ve Politika Önerileri
Sıfır Atık Vakfı, COP31’e sunulacak politika önerileri çerçevesinde dört ana başlıkta çalışmalarını yoğunlaştırdı:
Politika ve Mevzuat Entegrasyonu
- Ulusal ve uluslararası düzeyde atık yönetim politikalarının iklim değişikliği hedefleriyle uyumlu hale getirilmesi.
- Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (GÜS) sistemlerinin güçlendirilmesi ve yaygınlaştırılması.
- Ayrı toplama ve geri dönüşüm altyapılarının geliştirilmesi için yasal çerçevelerin oluşturulması.
Finansal Mekanizmalar ve Yatırım
- Atık yönetimi ve döngüsel ekonomi projelerine yönelik iklim finansmanına erişimin kolaylaştırılması.
- Karbon piyasaları aracılığıyla atık azaltma ve geri dönüşüm faaliyetlerinin desteklenmesi.
- Özel sektör yatırımlarının teşvik edilmesi ve yenilikçi finansman modellerinin geliştirilmesi.
Dijitalleşme ve İnovasyon
- Atık verilerinin toplanması, izlenmesi ve analiz edilmesi için dijital teknolojilerin kullanılması.
- Döngüsel ekonomi uygulamalarını destekleyen yenilikçi çözümlerin araştırma ve geliştirme faaliyetlerine yatırım yapılması.
Kapasite Geliştirme ve İş Birliği
- Gelişmekte olan ülkelerde atık yönetimi kapasitesinin artırılmasına yönelik teknik destek ve bilgi transferi programları.
- Çok paydaşlı platformlar aracılığıyla bilgi ve deneyim paylaşımının teşvik edilmesi.
- Kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplum kuruluşları arasında iş birliğinin güçlendirilmesi.
“COP31 Gündeminde Sıfır Atık ve Döngüsel Ekonomi Çalıştayı”
Bu hedefler doğrultusunda, Sıfır Atık Vakfı geçtiğimiz günlerde “COP31 Gündeminde Sıfır Atık ve Döngüsel Ekonomi Çalıştayı”nı düzenledi. Çalıştaya, ilgili bakanlıkların temsilcileri, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektörden uzmanlar katıldı. Etkinlikte, atık yönetimi ve döngüsel ekonomi alanındaki mevcut durum değerlendirilmiş, Türkiye’nin ulusal katkı beyanlarına atık temelli çözümlerin entegrasyonu ve COP31’de sunulacak detaylı politika önerileri masaya yatırılmıştır.
Ayrıca Vakıf, “Atıkta İklim Finansmanı ve Karbon Piyasaları” başlıklı bir rapor hazırlayarak, atık sektöründeki finansman boşluklarına ve karbon piyasalarının potansiyeline dikkat çekti. Bu raporun, COP31 müzakerelerinde önemli bir referans noktası olması hedefleniyor.
Sıfır Atık Vakfı, COP31 süresince uluslararası düzeyde farkındalık yaratmaya ve karar alıcıları atık yönetimi ve döngüsel ekonominin iklim hedeflerine ulaşmadaki vazgeçilmez rolü konusunda bilgilendirmeye devam edecek. Bu çabalar, daha sürdürülebilir ve yaşanabilir bir dünya için atıkların yük olmaktan çıkarılıp değere dönüştürülmesine yönelik küresel bir ivme kazandırmayı amaçlıyor.

